To właśnie dlatego nazwa portu docelowego potrafi wprowadzać w błąd. Opisuje ona, dokąd sprzedawca ma zapłacić za przewóz. Nie opisuje miejsca, w którym odpowiada za uszkodzenie towaru.

Gdzie rozjeżdżają się koszt i ryzyko
Ryzyko Koszt
Koszt
KOSZT
Ryzyko
RYZYKO
Zakład
sprzedawcy
Transport do portu nadania
Nabrzeże
(przy burcie statku)
Załadunek
na statek
Transport morski
Port docelowy
Odbiór przez kupującego
Dokładnie ten sam mechanizm co w CPT, tylko na morzu. Sprzedawca finansuje fracht aż do portu docelowego, ale ryzyko zeskakuje na kupującego już przy załadunku na statek w porcie nadania - czyli dużo wcześniej, niż mogłoby się wydawać po samej nazwie reguły.

Strefa między znacznikami: sprzedawca wciąż płaci za fracht, kupujący już ryzykuje
Teoria kontra praktyka

Ta reguła nie jest domyślnym wyborem dla typowego kontenera.

Jeżeli towar jest przekazywany przewoźnikowi na terminalu przed załadunkiem na statek, oficjalny punkt dostawy tej reguły może nie odpowiadać temu, co naprawdę dzieje się z kontenerem.

Zobacz, dlaczego rynek nadal używa reguł morskich →
01

Kto za co odpowiada

Sprzedający
  • Zawiera umowę przewozu i opłaca fracht morski do nazwanego portu przeznaczenia
  • Ładuje towar na statek w porcie nadania
  • Przeprowadza odprawę eksportową i pokrywa związane z nią należności
  • Przekazuje kupującemu dokumenty przewozowe niezbędne do odbioru towaru
Kupujący
  • Ponosi ryzyko od momentu, gdy towar znalazł się na pokładzie w porcie nadania
  • Pokrywa opłaty za rozładunek w porcie docelowym, jeśli nie ujęto ich w umowie przewozu
  • Przeprowadza odprawę importową i pokrywa należności celne przy przywozie
  • Organizuje ubezpieczenie towaru, jeśli chce się zabezpieczyć - nikt nie zrobi tego za niego
„Fracht opłacony” nie znaczy „ryzyko po stronie sprzedawcy”

Wyobraź sobie bilet kolejowy opłacony z góry przez kogoś innego, aż do konkretnej stacji. Wygodne - ale odpowiedzialność za Twój bagaż kończy się, gdy tylko wsiądziesz do wagonu, nie gdy dojedziesz na miejsce. W CFR działa to identycznie: sprzedawca płaci za całą podróż morską, ale to kupujący ponosi ryzyko przez prawie cały czas jej trwania. Firmy, które tego nie rozumieją, dowiadują się o tym zwykle dopiero przy pierwszej reklamacji - i pierwszej odmowie ze strony sprzedawcy.

Kto płaci za dźwig w porcie docelowym?

Opłaty terminalowe (THC) w porcie docelowym to jeden z najczęstszych sporów przy CFR. Czasem są wliczone w stawkę frachtową opłaconą przez sprzedawcę, czasem doliczane osobno kupującemu przez agenta w porcie. Warto to ustalić pisemnie przed wysyłką - inaczej dowiesz się o tym dopiero z faktury, której się nie spodziewałeś.

02

Ryzyko i ubezpieczenie

Moment przejścia ryzyka

Na pokładzie w porcie nadania

Ryzyko przechodzi na kupującego dokładnie w tym samym momencie co w FOB - gdy towar znajdzie się na statku. Cała różnica względem FOB dotyczy wyłącznie tego, kto organizuje i opłaca fracht morski - nie tego, kto ponosi ryzyko w drodze.

Kto ubezpiecza towar

Dobrowolne - i to długi, niezabezpieczony odcinek

CFR nie nakłada na sprzedawcę obowiązku ubezpieczenia. Kupujący ponosi ryzyko przez cały rejs morski, za który formalnie nie płaci - jeśli sam nie wykupi polisy, cała ta trasa jedzie bez żadnego zabezpieczenia.

03

Rozkład kosztów

Podobnie jak w CPT, długa lista sprzedającego nie oznacza długiej listy jego odpowiedzialności.

Sprzedający płaci
Kupujący płaci
  • Przygotowanie towaru do wysyłki, w tym opakowanie
  • Transport do portu nadania i załadunek na statek
  • Odprawa eksportowa i należności celne przy wywozie
  • Fracht morski - cały przewóz do nazwanego portu przeznaczenia
  • Opłaty terminalowe (THC) w porcie docelowym, jeśli nie ujęto ich w umowie przewozu
  • Dostawa z portu docelowego do miejsca przeznaczenia
  • Odprawa importowa i należności celne przy przywozie
  • Ubezpieczenie towaru - jeśli zdecydujesz się je wykupić
  • Wszelkie koszty wynikające ze szkód powstałych po załadunku na statek
04

Dla kogo to się faktycznie opłaca

CFR sensownie działa tam, gdzie sprzedawca ma dobre stawki frachtowe i chce zachować kontrolę nad wyborem armatora, a kupujący ceni sobie przewidywalny koszt transportu wliczony w cenę towaru.

Podobnie jak w CPT, wszystko rozbija się o świadomość: jeśli kupujący traktuje "opłacony fracht" jako "towar na ryzyko sprzedawcy", CFR staje się źródłem sporów, które można było uniknąć jednym zdaniem w umowie - albo jedną polisą ubezpieczeniową.

CFR płaci za całą podróż, ale nie za spokojny sen. Te dwie rzeczy trzeba kupić osobno.

KONTENEROLOGIA · SERIA INCOTERMS® 2020
Centrum Incoterms®

Porównaj CFR z pozostałymi regułami.

Zobacz wszystkie 11 reguł na jednej osi. Sprawdź moment przejścia ryzyka, podział kosztów i dopasowanie do transportu kontenerowego.

Przejdź do Centrum Incoterms® →
05

Źródła i dalsza lektura

Treść została uporządkowana na podstawie oficjalnych reguł i objaśnień ICC. Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje analizy konkretnego kontraktu.