Najczęstszy błąd to uznanie, że „CIF Gdynia” oznacza odpowiedzialność sprzedawcy aż do Gdyni. Nie oznacza. Port docelowy wyznacza koszt przewozu i zakres polisy, nie punkt przejścia ryzyka. Dodatkowo domyślne ubezpieczenie CIF jest węższe niż w CIP.
sprzedawcy
(przy burcie statku)
na statek
Strefa między znacznikami: sprzedawca wciąż płaci, kupujący już ryzykuje - tym razem z polisą w tle
Ta reguła nie jest domyślnym wyborem dla typowego kontenera.
Jeżeli towar jest przekazywany przewoźnikowi na terminalu przed załadunkiem na statek, oficjalny punkt dostawy tej reguły może nie odpowiadać temu, co naprawdę dzieje się z kontenerem.
Zobacz, dlaczego rynek nadal używa reguł morskich →Kto za co odpowiada
- Zawiera umowę przewozu i opłaca fracht morski do nazwanego portu przeznaczenia
- Wykupuje ubezpieczenie towaru na czas transportu - obowiązkowo
- Ładuje towar na statek w porcie nadania
- Przeprowadza odprawę eksportową i pokrywa związane z nią należności
- Ponosi ryzyko od momentu, gdy towar znalazł się na pokładzie w porcie nadania
- Pokrywa opłaty za rozładunek w porcie docelowym, jeśli nie ujęto ich w umowie przewozu
- Przeprowadza odprawę importową i pokrywa należności celne przy przywozie
- Może dokupić dodatkową ochronę ponad minimalny zakres polisy sprzedawcy
To domykamy wątek otwarty jeszcze przy regule CIP: tam sprzedawca musiał wykupić ubezpieczenie na poziomie klauzuli (A) - najszerszej możliwej ochrony. W CIF standardem pozostaje dużo słabsza klauzula (C), pokrywająca jedynie ograniczoną listę zdarzeń. Dwie reguły z tą samą literą "I" w nazwie dają kupującemu zupełnie inny poziom bezpieczeństwa - a różnicę odkrywa się zwykle dopiero przy próbie zgłoszenia szkody, nie przy podpisywaniu kontraktu.
Jak cała reszta drużyny statkowej, CIF został pomyślany dla ładunków ładowanych bezpośrednio na statek - nie dla kontenerów trafiających do przewoźnika kilka dni wcześniej na terminalu. ICC rekomenduje w takich przypadkach CIP zamiast CIF z dokładnie tego samego powodu, co przy FCA zamiast FOB: unika się luki między utratą fizycznej kontroli nad towarem a formalnym momentem przejścia ryzyka.
Ryzyko i ubezpieczenie
Na pokładzie w porcie nadania
Dokładnie jak w FOB i CFR - ryzyko przechodzi na kupującego, gdy towar znajdzie się na statku. Ubezpieczenie, które dokłada CIF, nie przesuwa tego momentu ani o metr - po prostu łagodzi jego skutki finansowe.
Obowiązkowo sprzedawca - na minimalnym poziomie
Sprzedawca musi wykupić polisę zgodną z klauzulą (C) Institute Cargo Clauses - chroni ona przed ograniczoną listą zdarzeń, głównie całkowitą utratą towaru. Uszkodzenia częściowe czy kradzież częściowa mogą wypaść poza jej zakres, jeśli strony nie umówią się inaczej.
Rozkład kosztów
Praktycznie ta sama lista co w CFR, powiększona o jedną pozycję po stronie sprzedającego.
- Przygotowanie towaru do wysyłki, w tym opakowanie
- Transport do portu nadania i załadunek na statek
- Odprawa eksportowa i należności celne przy wywozie
- Fracht morski - cały przewóz do nazwanego portu przeznaczenia
- Ubezpieczenie towaru na poziomie klauzuli (C) - obowiązkowo
- Opłaty terminalowe (THC) w porcie docelowym, jeśli nie ujęto ich w umowie przewozu
- Dostawa z portu docelowego do miejsca przeznaczenia
- Odprawa importowa i należności celne przy przywozie
- Ewentualna dodatkowa ochrona ponad zakres polisy sprzedawcy
Dla kogo to się faktycznie opłaca
CIF sprawdza się przy ładunkach konwencjonalnych, gdzie kupujący ceni sobie gotową polisę w pakiecie, ale nie potrzebuje najszerszej możliwej ochrony - na przykład przy towarach mało podatnych na uszkodzenia w transporcie.
Przy wszystkim, co jedzie w kontenerze, warto zadać sobie jedno pytanie, zanim podpiszesz kontrakt z CIF w nagłówku: czy naprawdę potrzebujesz reguły zaprojektowanej pod ładunek masowy sprzed epoki konteneryzacji, czy tylko przyzwyczajenia, które nikt nie zakwestionował.
Cała jedenastka na jednej stronie
Szybka ściągawka, zanim zamkniesz tę zakładkę.
| Reguła | Grupa | Kiedy przechodzi ryzyko |
|---|---|---|
| EXW | E | Zakład sprzedawcy, przed załadunkiem |
| FCA | F | Przekazanie pierwszemu przewoźnikowi |
| FAS | F · statkowa | Nabrzeże, przy burcie statku |
| FOB | F · statkowa | Na pokładzie statku |
| CPT | C | Przekazanie pierwszemu przewoźnikowi |
| CIP | C | Przekazanie pierwszemu przewoźnikowi + polisa (A) |
| CFR | C · statkowa | Na pokładzie statku |
| CIF | C · statkowa | Na pokładzie statku + polisa (C) |
| DAP | D | Miejsce docelowe, przed rozładunkiem |
| DPU | D | Miejsce docelowe, po zakończeniu rozładunku |
| DDP | D | Miejsce docelowe, przed rozładunkiem + cło |
Jedenaście reguł, jedno pytanie do zadania zawsze na starcie: gdzie dokładnie kończy się moje ryzyko, a zaczyna Twoje?
Porównaj CIF z pozostałymi regułami.
Zobacz wszystkie 11 reguł na jednej osi. Sprawdź moment przejścia ryzyka, podział kosztów i dopasowanie do transportu kontenerowego.
Przejdź do Centrum Incoterms® →Źródła i dalsza lektura
Treść została uporządkowana na podstawie oficjalnych reguł i objaśnień ICC. Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje analizy konkretnego kontraktu.