Najważniejsze nie są jednak trzy litery, tylko nazwanie punktu dostawy. FCA w zakładzie sprzedawcy i FCA na terminalu to dwie różne operacje załadunkowe. Ten jeden szczegół decyduje, kto ma fizycznie zdjąć towar z pojazdu i kiedy ryzyko przechodzi na kupującego.
sprzedawcy
Bo to najczęstsza odpowiedź na źle dopasowane FOB i EXW.
FCA nie jest automatycznie najlepsze w każdej transakcji, ale pozwala nazwać moment, w którym kontener faktycznie trafia do przewoźnika.
Zobacz porównanie teorii i rynku →Kto za co odpowiada
- Dostarcza towar do wskazanego miejsca - własnego zakładu lub innego uzgodnionego punktu
- Ładuje towar na środek transportu, jeśli przekazanie odbywa się w jego zakładzie
- Przeprowadza odprawę eksportową i pokrywa związane z nią należności
- Przygotowuje dokumenty przewozowe i eksportowe niezbędne do dalszej wysyłki
- Wybiera i zawiera umowę z przewoźnikiem, który odbierze towar we wskazanym miejscu
- Organizuje i opłaca cały transport od punktu przekazania
- Rozładowuje towar, jeśli przekazanie odbywa się poza zakładem sprzedającego
- Przeprowadza odprawę importową i pokrywa związane z nią należności
FCA ma dwa oblicza w zależności od miejsca dostawy. Jeśli przekazanie odbywa się w zakładzie sprzedającego, to on ładuje towar na pojazd podstawiony przez przewoźnika - na swoje ryzyko i koszt. Jeśli za miejsce dostawy wybrano inny punkt (np. terminal kontenerowy), sprzedający dostarcza towar gotowy do rozładunku, a samo rozładowanie to już zadanie przewoźnika lub kupującego.
Ta różnica rzadko jest jasno zapisana w umowach, a właśnie od niej zależy, kto odpowiada za ewentualne uszkodzenia powstałe w trakcie samego przeładunku.
Banki finansujące transakcję akredytywą zwykle żądają konosamentu z adnotacją "on board" - potwierdzeniem, że towar fizycznie znalazł się na statku. Problem w tym, że przy FCA ryzyko przechodzi na kupującego znacznie wcześniej, więc sprzedawca formalnie nie ma podstaw, by taki dokument otrzymać. Incoterms® 2020 wprowadziły rozwiązanie: strony mogą uzgodnić, że kupujący poleci swojemu przewoźnikowi wystawienie konosamentu z adnotacją "on board" na rzecz sprzedawcy, mimo że to on organizuje transport.
Ryzyko i ubezpieczenie
W chwili przekazania przewoźnikowi
Ryzyko przechodzi na kupującego, gdy towar trafia w ręce przewoźnika wskazanego przez niego - czy to poprzez załadunek w zakładzie sprzedawcy, czy postawienie do dyspozycji w innym uzgodnionym miejscu. Od tego momentu to kupujący ponosi konsekwencje wszystkiego, co może się wydarzyć w drodze.
Dobrowolne, nieobowiązkowe
Podobnie jak w EXW, żadna ze stron nie musi wykupować ubezpieczenia. Ryzyko realnie zaczyna się dla kupującego już przy przekazaniu towaru przewoźnikowi - jeśli nie zadba o polisę sam, cała dalsza trasa jedzie bez zabezpieczenia.
Rozkład kosztów
Sprzedający bierze na siebie więcej niż w EXW - ale to wciąż kupujący dźwiga cały ciężar głównego odcinka podróży.
- Przygotowanie towaru do wysyłki, w tym opakowanie
- Załadunek towaru, jeśli odbywa się w jego zakładzie
- Dostawa do wskazanego miejsca przekazania przewoźnikowi
- Odprawa eksportowa i należności celne przy wywozie
- Rozładunek towaru, jeśli przekazanie odbywa się poza zakładem sprzedawcy
- Opłaty terminalowe w porcie nadania
- Główny odcinek transportu (morze / lotnik / droga)
- Opłaty terminalowe w porcie docelowym
- Dostawa do miejsca rozładunku
- Rozładunek towaru u kupującego
- Odprawa importowa i należności celne przy przywozie
Dla kogo to się faktycznie opłaca
FCA to naturalny wybór dla firm, które chcą mieć kontrolę nad głównym transportem, ale nie czują się pewnie w organizacji odprawy eksportowej za granicą - tę odpowiedzialność bierze na siebie sprzedawca, który zna lokalne przepisy najlepiej.
To też reguła, którą warto znać, jeśli w grę wchodzi akredytywa - FCA bywa jedyną sensowną opcją, gdy transport organizuje kupujący, a bank i tak wymaga potwierdzenia załadunku na statek.
FCA nie pyta, kto jest silniejszy w negocjacjach. Pyta, kto stoi bliżej towaru w chwili, gdy coś może pójść nie tak.
Porównaj FCA z pozostałymi regułami.
Zobacz wszystkie 11 reguł na jednej osi. Sprawdź moment przejścia ryzyka, podział kosztów i dopasowanie do transportu kontenerowego.
Przejdź do Centrum Incoterms® →Źródła i dalsza lektura
Treść została uporządkowana na podstawie oficjalnych reguł i objaśnień ICC. Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje analizy konkretnego kontraktu.